|
Jacob Jacobsen Baia (1836-1917)
Ķ Kamars-ęttini eru fleiri viš navninum Jacob Jacobsen. Hesin Jacob, er kendastur undir heitinum Jįkup į Kamarinum/Jįkup Baia ella Koppa-Jįkup.
Heitiš Koppa-Jįkup fekk hann, tį iš hann ķ 1857 fór um landiš og koppsetti, tķ lęknin var farin til Danmarkar.
Jįkup var fųddur ķ Havn 27. oktober 1836 og andašist 28. februar 1917 80 įra gamal.
Sjįldsamar gįvur mann hann hava havt, tķ tį iš Fox-kanningarferšin var ķ Fųroyum ķ 1860 og kannaši um mųguleikan at leggja telegraf-kašal śr Europa til Amerika, var Jįkup feršaleišari teirra og veršur hann ķ frįgreišing teirra nevndur sum stak skilagóšur, vitugur og skjóttfatandi.
Hann gjųrdist ķ 1878 limur ķ Thorshavns Afholdsforening og var hann ein av dyggastu stušlunum hjį frįhaldsrųrsluni.
Hann var eisini limur ķ Bżarstżrinum (iš seinni varš til Bżrįšiš) frį 1882 til 1887.
Jįkup į Kamarinum virkaši sum byggimeistari og timburmašur og var eisini eitt skifti gravari ķ Havn.
Men taš, iš vit kenna hann best fyri, er, at hann var Fųroya fyrsti prentari. Bert 15 įra gamal, var hann av Niels Winther bišin um at taka sęr av prentinum ķ samband viš śtgįvuna av fyrsta fųroyska blašnum Fęringetidende.
Ķ Varšanum 3. bindi, sķšu 204, sigur hann frį:
Taš var ein merkisdagur ķ Havn, tį iš fyrsta nummar av Fęringetidende fleyg śt um bżin. Blųš vóru forkunnug ķ Fųroyum ķ teirri tķšini, taš var so at siga eina Berlingske, og hon kom sjįlvsagt ikki til ašrar enn embętismennirnar. Eg skuldi bera Fęringetidende til teir haldarar, iš vóru ķ Havn, og Niels (Winther) legši męr eina viš fyrst at fara til fśtan, hvar móttųkan ikki var vķšari, og spelaši eg so avstaš, taš dżrasta eg var mentur. Taš rįddi jś um, at fįa blašiš runt, įšrenn fśtin hin gamli kom ķ tankar um at senda politistarnar eftir męr. Hvar eg kom, tyrptust fólkiš um meg fyri at frętta frį tķ iš stóš ķ blašnum. Eg mįtti brśka bęši bein og munn, og tį iš eg kom aftur į prentsmišjuna og fór at taka stavirnar sundur, var eg deyšagivin. Soleišis gekk hvųrja ferš !
Fęringetidende var uttan iva vęl fagnaš av meiniga manninum, men yvirstęttin dįmdi einki hetta og fekk Niels Winther beinleišis deyšshóttanir frį bųndrunum, iš hóttu viš einum uppslagi į hśsiš hjį Jįkup Nolsųe viš soljóšandi oršing:
Vogt dig du dit Queg Hovet at du ikke setter noget i Bladene som kan forstyrre Fokkerolg hedn eller generer Vores af Toreteter, og vis du giųr det saaskal dit hovet og din graahat snart lige slynget paa asgedungen og din Krop ligge slynget om kring alle Verdęns jųrne. Til dig Nils Vinter.
Eftir oršafari og stavseting at dųma, hevur taš veriš so sum so viš lęrdómi og fynd hjį rįšandi stęttini, tį ķ tķšini.
Fęringetidende hevši stutta livitķš. Bert nżggju feršir ķ 1852 kom blašiš śt, innan sakarmįl stešgašu hesum. Sakarmįliš, iš vit kenna mest til ķ dag, snśi seg um Kongaliga Einahandilin.
Niels Winther fanst hvassliga at hesum handli. Hann varš dųmdur stóra bót fyri hetta.
Mennirnir aftan Fęringetidende, hildu seg hava rętt at siga sķna hugsan sambęrt grundlógini frį 1849. Men eina sakarmįliš fekk įlvarsamar avleišingar fyri įbyrgdarblašstjóran Niels Winther.
Niels Winther fór av landinum ķ 1857 og bśsettist ķ Hjųrring.
Hvar iš prentsmišjan bleiv av, er ilt at siga, men uttan iva er hald lagt į śtgeršina, sum partur av bótagjaldi.
Pól į Kletti skrivar um Fęringetidende ķ Dimmalętting:
"Tį Niels (Winther) fór undir prentsmišjuna og at geva Fęringetidende śt fekk hann fatur į einum ungum, evnaligum havnardrongi Jįkup Jacobsen Baia į Kamarinum, at vera sęr til hjįlpar. Ķ frįhaldsblašnum Dśgvuni greišir hann ķ 1916 frį, hvussu hann rann runt ķ Havnini viš blašnum. Men fyrst nišan til fśtans. Tį ķ tķšini skuldi alt ritskošast, og embętismenninir hųvdu ilt eyga į Nielsi og hansara »svartakunsti«. Hann hevši ikki bara dittaš sęr at stilla upp til fólkatingsval ķmóti embętismonnunum og verša valdur, hann hevši eisini haršliga funnist at teimum.
Hósdagurin 13. mai 1852 var ein merkisdagur ķ Havnini, tį Fęringetidende komu śt į fyrsta sinni. Allastašni tyrptist fólk saman um Jįkup į Kamarinum, sum rann hśs śr hśsi viš blašnum, fyri at njósnast eftir tķ, sum stóš ķ tķ, so at hann mįtti brśka bęši bein og munn, sum hann sjįlvur tók til. Soleišis gekk hvųrja ferš. Men mótstųšan var stór, hóast mong sżndu blašnum vęlvild. Niels Winther var hvassur ķ oršum, serliga ķmóti embętismonnunum og tķ kgl. handlinum.
Tį iš hann ķ blaši nr. 8, 13. juli 1852 hevši skuldsett einahandilin fyri vųrufalsan, »Nu gaar det for vidt med Monopolhandelens Snyderi«, var embętismonnunum ovbošiš. Mašur, iš hevši keypt sęr skrįtubbak śr handlinum, hevši sagt frį, at hampur var blandašur uppķ. Men tį ręttarmįl spurdist, vildi viškomandi mašur ikki vitna. Niels varš dųmdur 600 rķkisdįlar ķ bót taš vóru nógvir pengar tį hald varš lagt į prentsmišjuna og śtgįvan av Fęringetidende stešgaš, so at blaš nr. 9, 27. juli 1852 var taš seinasta.
Nś var einki tķšindablaš ķ Fųroyum longur, men glęman frį hesum nykbrandinum ķ fųroyska blašheiminum skygdi tó, tķ taš var eydnast Nielsi Winther at fremja nakaš av tķ, hann hevši sett sęr fyri viš blašnum"
Jacob Jacobsen Baja, var tvęr reisur giftur, fyrru ferš viš Johonnu Petrinu Casparsdatter, dóttir Johan Caspar Johan-Petersen ķ Havn. Johanna Petrina doyši į ungum įrum. Jįkup Jacobsen Baja į Kamarinum sat einkjumašur viš tveimum smįgentum.
Jacob Jacobsen giftist seinnu ferš viš Siggu (Sigrid) Frederiku Angelicu Danielsen (*01.01.1841) śr Tranti ķ Havn.
Hon var dóttir Daniel Danielsen, iš var abbasonur Hovs-Dįnjal. Mamma hennara var Lisa Margretha Reinert śr Kaldbak.
Sigga var nęstelst av seks systkjum, elstur var Dįnjal Jįkup Danielsen, sżslumašur ķ Sųldarfirši, fašir missionerin Victor Danielsen og skiparan Gunnar Danielsen, sum bśsettist sušuri ķ Vįgi, og sum var fašir Gunnarsson-brųšurnar, iš bśsettust ķ Havn.
Hini systkini vóru Anna Cathrina Charlotta Danielsen, iš giftist inn ķ Krók į Strondum.
Christina Carolina Danielsen, lat seg skilja frį manni sķnum Sįmal į Krįkusteini. Hon flutti seinni til beiggja sķn ķ Sųldarfirši, har iš hon helt hśs fyri hann og m.a. uppfostraši hon Victor Danielsen. Taš mann vera merkisvert, at hon var ein tann fyrsti fųroyingurin, iš meldaši seg śr fólkakirkjuni.
Christian Cornelius Danielsen, gamli postmeistari Danielsen og Hans Wilhelm Danielsen, iš tók seg sjįlvan av dųgum.
Sigga, sum hevši tęnt ķ Kųbenhavn, įtti, įšrenn hon giftist viš Jįkupi į Kamarinum, sonin Ludvig Daniel Jacob Danielsen, róptur Dolla, iš gjųrdist missionerur. Fašir Dolla, var danskur handverkari.
Jįkup Jacobsen Baja į Kamarinum og og Sigrid (Sigga) Danielsen śr Tranti įttu sonin Magnus Jacobsen (*27.12.1874), kendur sum byggimeistarin og teknilęrarin Magnus į Kamarinum.
Um onkur hevur višmerkingar ella uppķskoyti til greinina, so frętta vit fegin. Vit takka fyri hjįlpsemi ķ samband viš greinina. Send t-post
Heimildir:
Fųroysk Mentan - Śtlendsk Prentan, Estra 1982 --
Hanne Stermdorf Petersen "Bogtryk på Fęrųerne 1852-1920,Kbh1975
Fųroysk Blašsųga, Arnbjųrn Ó. Dalsgarš 2002
Varšin, 3. bind
Dimmalętting, Pól į Kletti
Skrivaš grein: Ólavur Jakobsen
|